Τα τελευταία 20 χρόνια έχει παρατηρηθεί μία ανοδική τάση στον αριθμό των αρχαιολογικών προγραμμάτων στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου τα οποία κάνουν συστηματικότερη χρήση νέων τεχνολογιών (γεωφυσικές διασκοπήσεις-δορυφορική τηλεπισκόπιση) και μαθηματικών μοντέλων σε GIS για την μελέτη της αρχαίας πόλης με τρόπους που οι παραδοσιακές αρχαιολογικές μέθοδοι αδυνατούν να προσεγγίσουν. Κατά βάση μέχρι σήμερα αυτού του είδους οι αρχαιολογικές μελέτες επικεντρώνονταν κυρίως σε μία συγκεκριμένη περιοχή και υπάρχουν ελάχιστες περιπτώσεις όπου οι αρχαιολόγοι κάνουν χρήση προηγμένων τεχνολογικών εργαλείων σε ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο.


Το έργο AncientCity θα προσπαθήσει να διερευνήσει τους μηχανισμούς της αστικοποίησης στην Αρχαία Ελλάδα μέσα από μια εντελώς νέα προοπτική διευρύνοντας το αρχαιολογικό δείγμα μελέτης, καλλιεργώντας ταυτόχρονα μια σχέση μεταξύ των αρχαιολογικών επιστημών και των νέων τεχνολογιών όπως η δορυφορική τηλεπισκόπιση, οι γεωφυσικές διασκοπήσεις και οι χωρικές αναλύσεις σε περιβάλλον GIS. Ο πρωτεύον σκοπός του προγράμματος είναι να ενσωματώσει αυτά τα σύγχρονα τεχνολογικά επιτεύγματα για την κατανόηση της ιστορίας και της εξέλιξης της αρχαίας ελληνικής πόλης. Από την προοπτική αυτή το συγκεκριμένο έργο θα δράσει ως ένα καινοτόμο εργαλείο για την ανάλυση των γενικότερων τάσεων της ελληνικής αστικοποίησης ανοίγοντας ταυτόχρονα νέους μεθοδολογικούς ορίζοντες για την αρχαιολογία της Μεσογείου.


Οι παραπάνω επιστημονικές και τεχνολογικές προσεγγίσεις θα εστιαστούν σε ένα αρχαιολογικό δείγμα 3-6 αστικών περιοχών από δύο διαφορετικές περιφέρειες της ελληνικής επικράτειας (Πελοπόννησος και κεντρική Ελλάδα) όπου οι ψηφιακές εφαρμογές και οι μέθοδοι γεωπληροφορικής έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να ανακατασκευάσουν το δομημένο περιβάλλον σε συνδυασμό με τα διαθέσιμα αρχαιολογικά και βιβλιογραφικά δεδομένα και την ελάχιστη δυνατή επιρροή από σύγχρονες κατασκευές. Το πρόγραμμα θέτει ένα ευρύ χρονολογικό φάσμα της πρώτης χιλιετίας π.Χ. όπου παρατηρείται και ο κυριότερος κύκλος της αρχαίας ελληνικής πόλης. Οι κατηγορίες των διαφορετικών δεδομένων περιλαμβάνουν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, αρχαίους δρόμους, δίκτυα υδάτινων πόρων, στρωματογραφικά στοιχεία για την χρονολόγηση οικισμών και κτισμάτων, βιβλιογραφικές αναφορές από αρχαίους συγγραφείς, επιγραφές, αποτελέσματα γεωφυσικών διασκοπήσεων και ανάλυσης δορυφορικών εικόνων και αεροφωτογραφιών.


Το πρόγραμμα θα αποτελέσει έναν πρωτότυπο οδηγό για την εφαρμογή μεθόδων γεωπληροφορικής στις ιστορικές και αρχαιολογικές επιστήμες. Τα αποτελέσματα του έργου αναμένεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις σε ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών κλάδων, προσφέροντας μια εντελώς νέα προοπτική για την ελληνική αστικοποίηση, καθώς και να λειτουργήσει ως πρότυπο για μελλοντικά αρχαιολογικά προγράμματα στην περιοχή της Μεσογείου .


Το έργο υλοποιείται από το Εργαστήριο Γεωφυσικής – Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης & Αρχαιοπεριβάλλοντος του ΙΜΣ / ΙΤΕ, στο πλαίσιο της Πράξης "ΑΡΙΣΤΕΙΑ II" του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο-ΕΚΤ) και από εθνικούς πόρους.